Tại SUAI, đoàn công tác UTC đã làm việc với bà Yulia Antokhina, Hiệu trưởng Nhà trường, cùng ông Nikolai Mayorov, Phó Hiệu trưởng phụ trách Phát triển Khoa học và Công nghệ, và ông Sergei Solenyi, Phó Hiệu trưởng phụ trách Công nghệ Giáo dục và Đổi mới sáng tạo. Mở đầu buổi làm việc, bà Yulia Antokhina bày tỏ ấn tượng về công tác tổ chức Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam – Liên bang Nga tại UTC vào tháng 5/2026. PGS.TS. Nguyễn Văn Hùng chúc mừng SUAI nhân dịp Nhà trường kỷ niệm 85 năm thành lập, đồng thời nhấn mạnh những điểm tương đồng trong định hướng phát triển và tiềm năng hợp tác giữa hai trường.

Giới thiệu về năng lực đào tạo và nghiên cứu, đại diện SUAI cho biết Nhà trường là thành viên cốt lõi tham gia Chương trình Chiến lược quốc gia “Ưu tiên 2030” (Priority 2030) của Liên bang Nga, hiện vận hành hơn 30 phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu. SUAI cũng chia sẻ những thành tích của sinh viên tại các cuộc thi kỹ năng nghề nghiệp và robotics, thể hiện định hướng đào tạo kỹ sư gắn với thực hành, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Trong lĩnh vực giao thông vận tải, SUAI giới thiệu hệ thống mô phỏng ảo phục vụ bảo trì, kiểm tra an toàn và đào tạo vận hành hệ thống tín hiệu đường sắt. Từ nội dung này, hai bên trao đổi khả năng kết nối với các đơn vị chuyên môn của UTC, đặc biệt trong lĩnh vực công trình, cơ khí và khai thác hạ tầng giao thông; đồng thời xem xét việc nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm và phát triển các công cụ mô phỏng, đào tạo, kiểm tra phù hợp với điều kiện khai thác đường sắt tại Việt Nam.

Đối với lĩnh vực giao thông xanh, SUAI giới thiệu các phòng thí nghiệm nghiên cứu hệ thống truyền động điện, động cơ điện hiệu suất cao và hệ thống quản lý pin (BMS) cho phương tiện điện. Hai bên trao đổi khả năng nghiên cứu tích hợp ứng dụng di động và phần mềm quản lý thông minh nhằm điều khiển mạng lưới sạc, tối ưu hóa vận hành xe điện công cộng. Đây là hướng hợp tác có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển các phương thức giao thông phát thải thấp.

Trao đổi với đoàn UTC về định hướng đổi mới đào tạo và nghiên cứu công nghệ hàng không, ông Sergei Solenyi giới thiệu mô hình giáo dục đại học mà SUAI đang triển khai, trong đó chú trọng đào tạo kỹ sư theo phương thức dự án liên ngành, tăng cường thực hành và kết nối với doanh nghiệp. Ông cũng giới thiệu năng lực nghiên cứu hệ thống máy bay không người lái (UAS) của SUAI, từ xây dựng mô hình toán học, phát triển phần mềm điều khiển đến chế tạo và thử nghiệm. Hai sản phẩm, dự án tiêu biểu được giới thiệu là “Seamless Sky”, hướng tới xây dựng mạng lưới truyền tải thông tin và dữ liệu liên thông giữa các tầng không lưu, hỗ trợ tương tác giữa phương tiện bay không người lái với phương tiện hoạt động trên mặt đất; và mẫu UAV lai OWL Aerohybrid/eVTOL do SUAI phát triển.

Trên cơ sở những công nghệ được giới thiệu, lãnh đạo UTC và SUAI trao đổi khả năng ứng dụng UAV trong giám sát, kiểm tra công trình giao thông, hỗ trợ cứu hộ, cứu nạn và phục vụ logistics.

Ở lĩnh vực bản sao số và logistics, ông Nikolai Mayorov giới thiệu các mô hình Digital Twin/Spatial Twin do SUAI phát triển và đang ứng dụng trong quản lý đô thị Saint Petersburg. Các ví dụ gồm mô hình mô phỏng luồng hành khách tại Nhà ga Sân bay quốc tế Pulkovo, mô hình dự báo và quản lý luồng khách tại cảng hành khách quốc tế, cùng hệ thống giám sát phương tiện vận tải và xe tải hạng nặng trên địa bàn thành phố. Những kinh nghiệm này mở ra khả năng nghiên cứu ứng dụng bản sao số trong quản lý sân bay, cảng biển, logistics và điều hành giao thông tại các đô thị lớn của Việt Nam.

Từ các nội dung trao đổi, lãnh đạo hai trường thống nhất thúc đẩy trao đổi giảng viên, sinh viên, kết nối phòng thí nghiệm và hoạt động nghiên cứu từ xa; đồng thời chia sẻ, phối hợp xây dựng các chương trình đào tạo liên quan đến vệ tinh, kỹ thuật hàng không và ứng dụng trong giao thông thông minh, giao thông không người lái. SUAI mời giảng viên, nhà khoa học và nghiên cứu sinh UTC tham gia hai hội nghị quốc tế dự kiến tổ chức vào tháng 4/2027 về robotics và các hệ thống thông minh, công nghệ hàng không vũ trụ. Về phía UTC, Hiệu trưởng Nguyễn Văn Hùng trân trọng mời lãnh đạo và các nhà khoa học SUAI tham dự “Hội thảo Quốc tế về phát triển bền vững trong kỹ thuật xây dựng lần thứ 6 – ICSCE 2026” tổ chức tại UTC vào tháng 12/2026; đồng thời hai bên trao đổi khả năng tổ chức triển lãm các công nghệ của SUAI trong khuôn khổ sự kiện.

Phát triển hợp tác chuyên sâu với PGUPS về hạ tầng và công nghệ đường sắt

Tại Đại học Giao thông Đường sắt Quốc gia Saint Petersburg (PGUPS), đoàn UTC đã làm việc với GS. Pyotr Kirillovich Rybin, Quyền Hiệu trưởng, cùng các cán bộ quản lý và chuyên gia trong lĩnh vực cầu, đường hầm và metro. Được thành lập năm 1809, với lịch sử hơn 215 năm, PGUPS là một trong những cơ sở đào tạo kỹ thuật giao thông lâu đời của Nga, có truyền thống đào tạo và nghiên cứu gắn liền với quá trình hình thành, phát triển của ngành đường sắt.

Trong chương trình làm việc, đoàn UTC tìm hiểu hoạt động đào tạo và nghiên cứu của các đơn vị chuyên môn PGUPS trong lĩnh vực xây dựng công trình giao thông, cầu, đường sắt, hầm và metro, hệ thống truyền thông và điều khiển. Khoa Xây dựng Giao thông, với lịch sử hơn 100 năm, triển khai các hướng nghiên cứu về kết cấu đường sắt tốc độ cao, hạ tầng đường sắt tải trọng nặng, cầu vượt sông khẩu độ lớn; đồng thời ứng dụng công nghệ quét laser và định vị vệ tinh để giám sát biến dạng công trình. Đây là những lĩnh vực có mối liên hệ trực tiếp với nhu cầu phát triển hạ tầng giao thông quy mô lớn tại Việt Nam.

Đoàn cũng tìm hiểu thế mạnh của Khoa Xây dựng Dân dụng và Công nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực kết cấu công trình, nền móng, vật liệu xây dựng, cấp thoát nước, thủy lực và số hóa khoa học vật liệu. Hai bên trao đổi khả năng chia sẻ chương trình đào tạo, học liệu và kinh nghiệm tổ chức đào tạo ở các chuyên ngành xây dựng công trình giao thông, công trình dân dụng, công trình ngầm và metro; đồng thời xem xét những nội dung cần điều chỉnh để phù hợp với điều kiện và yêu cầu thực tiễn của Việt Nam.

Một điểm nhấn của chuyến thăm là hoạt động khảo sát Trung tâm Đào tạo Điều độ và Quản lý chạy tàu mang tên B.P. Beschev. Tại đây, PGUPS giới thiệu hệ thống cabin mô phỏng điều độ kết hợp sa bàn cơ học và các mô hình thiết bị đường sắt thực tế, tích hợp hệ thống khóa liên động điện tử, rơ-le và thiết bị tín hiệu. Đoàn UTC cũng tìm hiểu các hệ thống thử nghiệm tự động hóa tín hiệu metro, thiết bị cấp điện và công nghệ khớp nối ảo (Virtual Coupling), cho phép các đoàn tàu phối hợp vận hành thông qua hệ thống truyền thông và điều khiển.

Khác với các mô hình mô phỏng hoàn toàn trên màn hình máy tính, hệ thống của PGUPS kết hợp phần mềm điều khiển với mô hình đoàn tàu và hạ tầng vật lý, giúp học viên trực tiếp quan sát, thực hành điều độ và xử lý tình huống vận hành. Hiệu trưởng UTC đánh giá đây là hướng tiếp cận cần thiết đối với đào tạo nhân lực đường sắt, nhất là trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị phát triển đường sắt tốc độ cao và các tuyến đường sắt đô thị.

Bên cạnh nội dung hợp tác về công nghệ mô phỏng, hai trường thống nhất thúc đẩy trao đổi giảng viên, sinh viên, chuyên gia và các nhóm nghiên cứu; xem xét tổ chức các chương trình thực tập, bồi dưỡng ngắn hạn từ một tuần đến một tháng. PGUPS sẽ chia sẻ khung chương trình đào tạo để UTC nghiên cứu, đối chiếu và đề xuất nội dung phù hợp. Hai bên cũng hướng tới phát triển hợp tác đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ; trong đó cần chủ động xác định nhu cầu và chỉ tiêu dự kiến để chuẩn bị sớm hồ sơ theo các chương trình học bổng, hỗ trợ đào tạo.

Trong khuôn khổ chương trình do PGUPS bố trí, đoàn UTC còn đến thăm Trung tâm Đào tạo Nhân viên Dịch vụ Tàu cao tốc thuộc hệ thống đào tạo nghề của Tập đoàn Đường sắt Nga (RZD) tại Saint Petersburg. Đây là cơ sở chuyên đào tạo, huấn luyện và đánh giá kỹ năng thực hành cho đội ngũ nhân viên đường sắt. Đoàn tìm hiểu các mô hình buồng lái mô phỏng tàu cao tốc Sapsan, nơi học viên được thực hành vận hành và xử lý tình huống trước khi đảm nhiệm công việc trên tuyến. Chuyến thăm giúp UTC có thêm góc nhìn về mô hình liên kết giữa trường đại học, doanh nghiệp đường sắt và cơ sở đào tạo nghề, trong đó nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp được kết nối trực tiếp với chương trình đào tạo và huấn luyện thực hành.

Tổng kết chuyến công tác: Từ kết nối học thuật đến hợp tác phát triển công nghệ chiến lược

Chương trình làm việc tại Moskva và Saint Petersburg đã mở rộng kết nối của UTC với năm cơ sở giáo dục đại học của Liên bang Nga, có thế mạnh bổ trợ cho nhau trong các lĩnh vực đường bộ, đường sắt, hàng không, hàng không vũ trụ, cơ khí, logistics và công nghệ số. Qua các buổi làm việc với MADI, MAI, RUT-MIIT, SUAI và PGUPS, hai bên đã nhận diện nhiều hướng hợp tác gắn với các công nghệ chiến lược và nhu cầu phát triển của Việt Nam, từ vật liệu và kết cấu hạ tầng giao thông, đường sắt hiện đại, tự động hóa và tín hiệu đường sắt đến UAV, robot, phương tiện điện, bản sao số, trí tuệ nhân tạo và hệ thống giao thông thông minh.

Đáng chú ý, các cuộc làm việc không chỉ dừng ở trao đổi định hướng mà đã bước đầu xác định những nội dung có thể triển khai, như xây dựng chương trình đào tạo liên kết và song bằng; bồi dưỡng giảng viên, đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ; trao đổi sinh viên và chuyên gia; kết nối phòng thí nghiệm và nhóm nghiên cứu; tổ chức hội thảo quốc tế; chia sẻ học liệu, mô hình mô phỏng và xem xét chuyển giao công nghệ. Các đề xuất đều hướng tới khai thác thế mạnh của đối tác Nga, đồng thời gắn với yêu cầu thực tiễn, năng lực tiếp nhận và mục tiêu phát triển công nghệ tại Việt Nam.

Đối với UTC, chuyến công tác là dịp củng cố các quan hệ hợp tác truyền thống, mở rộng mạng lưới đối tác trong những lĩnh vực công nghệ mới và tìm kiếm các mô hình hợp tác có chiều sâu. Trên cơ sở kết quả làm việc, Nhà trường sẽ tiếp tục phối hợp với các đối tác Nga để hoàn thiện nội dung, xác định đầu mối và xây dựng lộ trình triển khai cụ thể, ưu tiên những chương trình có khả năng tạo chuyển biến trong đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao năng lực nghiên cứu và làm chủ công nghệ. Đây là bước đi thiết thực nhằm phát huy vai trò của UTC trong đào tạo, nghiên cứu và đồng hành cùng sự phát triển của ngành giao thông vận tải Việt Nam trong giai đoạn mới.